Ο Αϊ - Δημήτρης

Ο ΑΪ- ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Στο χωριό μας που δεν είναι κι ομορφότερο στην πλάση,
μας αφήκαν οι γονείς μας μια γερόντισσα εκκλησιά.

Δεν της έχομε φτιαγμένο μαρμαρένιο εικονοστάσι,
τα καντήλια της δεν είναι κρυσταλλένια και χρυσά .

Φτωχικά ντυμένους έχει και τους γέρους της παπάδες,
ταπεινοί κι οι δυο της ψάλτες είναι πάντα εργατικοί.

Στα μανάλια της μεγάλες δεν ανάβουμε λαμπάδες,
στον αφέντη Αϊ - Δημήτρη το μικρό κεράκι αρκεί.

Κι όμως στο μικρό της χώρο, που όλους κι όλους δε μας πιάνει,
του Θεού το μεγαλείο το αισθανόμαστε τρανό!

Πουθενά πιο μυρωμένο δεν καπνίζει το λιβάνι,
πουθενά το καντηλάκι δεν σπιθάει πιο φωτεινό.

Στην καλή μας εκκλησούλα όλοι μας εκεί στη μέση
χριστιανοί στην κολυμπήθρα γίναμε κλαψαριστά.

Θα γελάσωμε μια μέρα και γαμπροί στην ίδια θέση,
θα σωπάσωμε μιαν άλλη με τα μάτια μας κλειστά...

Γεώργιος Αθάνας

_______________________

Το ποίημα είναι από το αναγνωστικό της Στ' Δημοτικού

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ - ΑΘΗΝΑ 1952

http://www.scribd.com/doc/24902217/Αναγνωστικό-ΣΤ΄-Δημοτικού-1952

Το χωριό είναι το Πολύδροσο Θεσπρωτίας και η εκκλησιά του, χτισμένη όπως δείχνει η κεραμοπλαστική επιγραφή στο ιερό το ζπε - δηλαδή στα 1577, είναι αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο όπως και το ωραιότατο ποίημα του Γεωργίου Αθάνα.

http://www.polydroso.gr/index.php/topolydroso/history

Τέτοιες εκκλησίες, εκκλησίες χωριών και γερόντισσες, όπως εύστοχα περιγράφει ο ποιητής Αθάνας, εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο την έννοια της εκκλησίας όπως τη διδαχθήκαμε στο φετινό μάθημα των Θρησκευτικών.

Γίνεται στην περίπτωση αυτή η εκκλησία το κέντρο αναφοράς της κοινότητας και εκεί συμβαίνουν όλα τα σπουδαία γεγονότα που σημαδεύουν τη ζωή του καθενός μας. Γι' αυτό και οι εκκλησίες αυτές δημιουργούν μια ιδιαίτερη κατάνυξη σε όποιον τις επισκέπτεται.

Να προσθέσουμε ότι στο χαγιάτι της συγκεκριμένης εκκλησίας λειτουργούσε σε χρόνους παλιούς και το σχολειό του χωριού. Σώζονταν μάλιστα μέχρι πρόσφατα και τα σημάδια από τη φωτιά που άναβε εκεί ο δάσκαλος για να μην παγώσουν τα καημένα τα παιδάκια... Και να πούμε ότι τα παιδιά εκείνης της εποχής δεν είχαν καν το προνόμιο να φοράνε παπούτσια στα ποδαράκια τους. Όμως ο άγιος Δημήτριος τους έδινε τη δύναμη να ξεπερνούν τις κακουχίες και να προσπαθούν να μάθουν τα λιγοστά γραμματάκια για να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι.

Αξίζει μάλιστα να πούμε και αυτό. Στο χωριό σωζόταν μέχρι και τα μέσα περίπου του προηγούμενου αιώνα μια χειρόγραφη επιστολή του άγιου Κοσμά του Αιτωλού. Την είχε φέρει μαζί της κάποια οικογένεια που μετοίκησε στο Πολύδροσο από το γειτονικό χωριό Ζάλογγο και οι χωριανοί την χρησιμοποιούσαν ως ... "γιατρικό"! πιστεύοντας πως η χάρη του αγίου μπορούσε σε μια δύσκολη περίπτωση αρρώστιας να μεταδοθεί από το χαρτί στον ασθενή. Όμως η ουσία δεν είναι στο τι πίστευαν τότε οι άνθρωποι μα στο κείμενο αυτής της επιστολής που το παραθέτουμε αυτούσιο και που είχε πράγματι μαγική επίδραση στους ανθρώπους του χωριού. Διαβάστε το για να καταλάβετε...

_______________________

«Ευγενέστατοι αγαπητοί αδελφοί και τέκνα μου πνευματικά οι κατοικούντες την χώραν Ζάλογκον ασπαζόμενος σας, εύχομαι και παρακαλώ τον άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.

Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος ανάξιος του Θεού ημών περιερχόμενος και διδάσκων, το κατά δύναμιν, τους χριστιανούς, ήλθα και εδώ εις την χώραν σας. Και βλέποντας ότι δεν έχετε σχολείον επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωσαν δια το σχολείον το κατά δύναμιν και προαίρεσιν, πρέπει δε και η ευγενία σας να βοηθήτε πάντοτε το σχολείον σας, εξ ιδίων πόνων, ή από την χώραν κοινώς, ή και από βακούφια, δια να λάβητε και παρά Θεού τον μισθόν σας, και τιμήν παρά των ανθρώπων, είμαι δε και εγώ χρεώστης να παρακαλώ τον κύριον να ευλογήση την χώραν σας και να αξιώση να ζήσητε εδώ καλά και θεάρεστα και να σας βάλη και εις τον παράδεισον, να χαίρησθε και να ευφραίνησθε και να δοξάζητε την Αγίαν Τριάδα.

Ταύτα και υγιαίνετε εν Κυρίω.
1779 αψοθ΄ Ιανουάριος
Κοσμάς ιερομόναχος
και ανάξιος ευχέτης σας

Έβαλα δε και επίτροπον, με την γνώμην πάντων, τον ευγενέστατον Ιωάννην του Νικολάου και επιστάτας και βοηθούς αυτούς, τον κυρ Νικόλαον του Δημητρίου και τον κυρ Νικόλαον του παπά Αναστασίου, και τον κυρ Κύριον του Αθανασίου, να κυβερνήσουν το σχολείον, καθώς ο κύριος τους φωτίσει. Έβαλα δε ακόμη επιστάτην και τον Γεώργιον του Αθανασίου.»

___________________

Ποια ήταν η μαγική επίδραση της επιστολής αυτής;

Μα η μεγάλη σημασία που έδιναν οι φτωχοί χωρικοί αυτού του μικρού χωριού στη μόρφωση των παιδιών τους, τηρώντας όσα ο πάτερ Κοσμάς συμβούλευε... Παρά τις στερήσεις, θεωρούσαν αδιανόητο να μην πάει το παιδί στο σχολείο. Χωρίς φαγητό μπορεί να έμεναν. Χωρίς παπούτσια μπορεί να μεγάλωναν. Όχι όμως χωρίς γράμματα. Γιατί έτσι τους είχε "δασκαλέψει" ο πάτερ Κοσμάς πως θα λάβουν από το Θεό το μισθό τους!

Μέρα που είναι σήμερα, εορτή των τριών Ιεραρχών, το μικρό μας αφιέρωμα αποδεικνύει ότι η εκκλησία και οι πατέρες της εκκλησίας κατέβαλαν πολλές προσπάθειες για να υποστηρίξουν τη μόρφωση των παιδιών. Όχι μόνο οι άγιοι Βασίλειος, Γρηγόριος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος, οι τρεις Ιεράρχες δηλαδή, μα και πολλοί άλλοι κληρικοί αργότερα ακολούθησαν το ίδιο παράδειγμα. Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ήταν μια ξεχωριστή περίπτωση ανάμεσά τους, γι' αυτό και η ιστορία τού χάρισε τον τίτλο "Δάσκαλος του γένους".

Αργότερα οι άνθρωποι προσπαθώντας να μελετήσουν την ιστορία εκείνων των χρόνων, των χρόνων δηλαδή που η πατρίδα μας ήταν σκλαβωμένη στους Τούρκους, θεώρησαν πως την περίοδο αυτή δεν υπήρχαν φανερά σχολεία των υπόδουλων Ελλήνων και δημιούργησαν τη θεωρία του Κρυφού Σχολειού. Όμως η δράση και μόνο του πάτερ Κοσμά του Αιτωλού αποδεικνύει πως δεν ήταν έτσι τα πράγματα. Κι ευτυχώς δηλαδή γιατί έτσι λειτούργησαν πολλά σχολειά που μέρα τη μέρα και χρόνο το χρόνο φρόντιζαν να κρατούν ζωντανή την εθνική συνείδηση και τη λαχτάρα για λευτεριά. Η συμβολή της εκκλησίας σε όλη αυτή την προσπάθεια για μόρφωση είναι αναμφισβήτητη και ο ρόλος της τεράστιος.

Αυτή τη συμβολή και αυτό το ρόλο τιμούμε συνολικά σήμερα με τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών, που θεωρούνται εκτός από άγιοι της εκκλησίας μας και προστάτες των γραμμάτων.

ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ - ΥΜΝΟΙ - ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΑ

Οι άνθρωποι, μικροί και μεγάλοι, συχνά αισθάνονται την ανάγκη να επικοινωνήσουν με το Θεό. Άλλοτε για να τον ευχαριστήσουν, άλλοτε για να νιώσουν τη χαρά της επικοινωνίας μαζί του και πιο συχνά όταν κάποιος κίνδυνος τους απειλεί:

Ο λόγος που απευθύνουμε στο Θεό, η συνομιλία μας δηλαδή μαζί του, μπορεί να γίνεται και με δικά μας λόγια ή ακόμη και με τις σκέψεις μας μόνο, μπορούμε όμως να χρησιμοποιούμε και τις καθιερωμένες προσευχές της θρησκείας μας.

Παραθέτουμε τις πιο γνωστές απ' αυτές και μαζί θεωρήσαμε σκόπιμο να αναφέρουμε και μερικούς ύμνους και απολυτίκια. Μερικά από αυτά δεν απευθύνονται στον ίδιο το Θεό αλλά σε σημαντικά πρόσωπα της εκκλησίας μας: Στην Παναγία ή σε αγίους.

«Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς,
αγιασθήτω το όνομά Σου,
ελθέτω η Βασιλεία σου,
γενηθήτω το θέλημά σου ως εν ουρανώ και επί [της] γης.

Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον,
και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών,
ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών.

Και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν,
αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού».

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

«Πατέρα μας, που βρίσκεσαι στους ουρανούς, κάνε να σε δοξάσουν όλοι ως Θεό, να έρθει η βασιλεία σου· να γίνει το θέλημά σου και από τους ανθρώπους, όπως γίνεται από τις ουράνιες δυνάμεις.

Δώσε μας σήμερα τον απαραίτητο για τη ζωή μας άρτο.

Και χάρισέ μας τα χρέη των αμαρτιών μας, όπως κι εμείς τα χαρίζουμε στους δικούς μας οφειλέτες.

Και μη μας αφήσεις να πέσουμε σε πειρασμό, αλλά γλίτωσέ μας από τον πονηρό».

Η προσευχή αυτή ονομάζεται Κυριακή Προσευχή και έχει παραδοθεί από τον Ιησού Χριστό στους μαθητές του. Περιλαμβάνεται μάλιστα στο κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο (στο κεφάλαιο 6.9-13)

Η Κυριακή Προσευχή έχει μεταφραστεί σε όλες σχεδόν τις γλώσσες του κόσμου. Την παραθέτουμε στα Αγγλικά:

Our Father, who are in Heaven,
Hallowed be thy Name.
Thy Kingdom come.
Thy will be done,
on earth as it is in Heaven.

Give us this day our daily bread.
And forgive us our trespasses,
As we forgive them that trespass against us.

And lead us not into temptation;
But deliver us from evil.
Amen.

Την προσευχή αυτή συνηθίζουμε να λέμε καθημερινά και στο σχολείο. Προσθέτουμε μάλιστα και τα εξής:

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Το τρισάγιον:

Άγιος ο Θεός, Άγιος Ισχυρός, Άγιος Αθάνατος, ελέησον ημάς.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον ημάς. Αμήν.

(Μέ τίς εὐχές τῶν ἁγίων Πατέρων μας, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, πού εἶσαι Θεός μας, ἐλέησέ μας. Ἀμήν.)

Παλιότερα στα σχολεία συνήθιζαν να λένε και άλλες προσευχές, όπως για παράδειγμα την επόμενη:

Βασιλεύ Ουράνιε,
Παράκλητε, το Πνεύμα της Αληθείας,
ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών,
ο θησαυρός των αγαθών και ζωής χορηγός,
ελθέ και σκήνωσον εν ημίν,
και καθάρισον ημάς από πάσης κηλίδος,
και σώσον, Αγαθέ, τας ψυχάς ημών.

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ:

Σύ πού εἶσαι ὁ Βασιλιάς τ’ οὐρανοῦ, πού δίνεις παρηγοριά, πού εἶσαι πηγή καί δάσκαλος τῆς ἀλήθειας, πού εἶσαι παντοῦ παρών καί ὅλα τά γεμίζεις μέ τήν παρουσία Σου, πού γιά τούς καλούς εἶσαι θησαυρός καί δίνεις ζωή, ἔλα, κάθισε στή καρδιά μας, καθάρισέ μας ἀπό κάθε ἁμαρτία καί σῶσε τίς ψυχές μας. Ἀμήν.

Μια ακόμη ωραία προσευχή που είναι γραμμένη σε γλώσσα κατανοητή για τα παιδιά και μπορεί επιπλέον να ειπωθεί και μελωδικά είναι η ακόλουθη:

Συ που κόσμους κυβερνάς,
και ζωή παντού σκορπάς,
άκου τούτη τη στιγμή,
των παιδιών σου τη φωνή.

Φώτιζε μας τη ψυχή,
στο καλό, την αρετή.
Δίνε μας από ψηλά,
Θάρρος, δύναμη, χαρά.

Για να ζούμε εδώ στη γη,
με γαλήνη, με τιμή,
Και να υμνούμ' αιώνια Σε,
Πάνσοφε, Δημιουργέ!

Με την ευκαιρία ας θυμηθούμε και το Σύμβολο της Πίστεως που κάθε χριστιανός οφείλει να γνωρίζει:

Το σύμβολον της πίστεως

Πιστεύω εις ένα Θεόν, Πατέρα, Παντοκράτορα,
ποιητήν ουρανού και γης, ορατών τε πάντων και αοράτων.

Και εις ένα Κύριον Ιησούν Χριστόν,
τον Υιόν του Θεού τον μονογενή,
τον εκ του Πατρός γεννηθέντα προ πάντων των αιώνων.

Φως εκ φωτός, Θεόν αληθινόν εκ Θεού αληθινού γεννηθέντα, ου ποιηθέντα,
ομοούσιον τω Πατρί, δι' ου τα πάντα εγένετο.

Τον δι' ημάς τους ανθρώπους και δια την ημετέραν σωτηρίαν
κατελθόντα εκ των ουρανών, και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος Αγίου,
και Μαρίας της Παρθένου, και ενανθρωπήσαντα.

Σταυρωθέντα τε υπέρ ημών επί Ποντίου Πιλάτου,
και παθόντα, και ταφέντα.
Και αναστάντα τη τρίτη ημέρα κατά τας Γραφάς.

Και ανελθόνται εις τους ουρανούς,
και καθεζόμενον εκ δεξιών του Πατρός.

Και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς,
Ου της Βασιλείας ουκ έσται τέλος.

Και εις το Πνεύμα το Αγιον, το Κύριον, το Ζωοποιόν,
το εκ του Πατρός εκπορευόμενον,
το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον,
το λαλήσαν διά των Προφητών.

Εις Μίαν, Αγία, Καθολικήν, και Αποστολικήν Εκκλησίαν.

Ομολογώ έν Βάπτισμα εις άφεσιν αμαρτιών.

Προσδοκώ Ανάστασιν νεκρών, και ζωήν του μέλλοντος αιώνος.
Αμήν.

Σε ειδικές επίσης περιπτώσεις λέμε και τους ακόλουθους ύμνους ή απολυτίκια:

ΕΥΓΓΕΛΙΣΜΟΥ

Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια,
ως λυτρωθείσα των δεινών ευχαριστήρια,
αναγράφω σοι η Πόλις σου Θεοτόκε.

Αλλ' ως έχουσα το κράτος απροσμάχητον,
εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον,
ίνα κράζω σοι, Χαιρε Νύμφη ανύμφευτε.

ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ

Εν Ιορδάνη βαφτιζομένου σου Κύριε,
η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις.
Του γαρ Γεννήτορος, η φωνή προ σε μαρτύρει σοι,
αγαπητόν σε Υιόν ονομάζουσα.
Και το πνεύμα εν είδει περιστεράς
εβεβαίου του λόγου το ασφαλές.
Ο επιφανής Χριστέ ο Θεός,
και τον κόσμο φωτίσας δόξα σοι.

ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

Η Γέννησίς Σου Χριστέ ο Θεός ημών,
ανέτειλε τω κόσμω, το φως το της γνώσεως.
Εν αυτή γαρ οι τοις άστροις λατρεύοντες,
υπό αστέρος εδιδάσκοντο,
Σε προσκυνείν τον Ήλιον της δικαιοσύνης
και Σε γιγνώσκειν εξ ύψους Ανατολήν, Κύριε δόξα Σοι.

ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

Η Παρθένος σήμερον τον Υπερούσιον τίκτει
και η γη το Σπήλαιον τω απρόσιτω προσάγει.
Άγγελοι, μετά Ποιμένων δοξολογούσι.
Μάγοι δε, μετά αστέρος οδοιπορούσι.
Δι' ημάς γαρ εγεννήθη Παιδίον νέον,
ο προ αιώνιων Θεός.

Τριών Ιεραρχών

Τους τρεις μεγίστους φωστήρας της Τρισηλίου θεότητος,
τους την οίκουμένην ακτίσι, δογμάτων θείων πυρσεύσαντας·
τους μελιρρύτους ποταμούς της σοφίας,
τους την κτίσιν πάσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας.
Βασίλειον τον μέγαν και τον θεολόγον Γρηγόριον
συν τω κλεινώ Ιωάννη, τω την γλώτταν χρυσορρήμονι
πάντες οι των λόγων αυτών ερασταί,
συνελθόντες ύμνοις τιμήσωμεν.
αυτοί γαρ τη Τριάδι υπέρ υμών αεί πρεσβεύουσιν.

Κλείνουμε το αφιέρωμά μας στις προσευχές με την προσευχή εκείνη που λέμε μετά την Ανάσταση. Αρχίζουμε κάνοντας το σταυρό μας και λέγοντας:

Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν,
θανάτῳ θάνατον πατήσας
καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι
ζωὴν χαρισάμενος.

(Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἀναστήθηκε ἀφοῦ κατέβηκε καὶ δίδαξε στοὺς νεκρούς,
καταπατώντας μὲ τὸν θάνατό του τὸν φυσικὸν καὶ τὸν πνευματικὸν θάνατον
καὶ σὲ ὅσους βρίσκονταν σὲ τάφους, εἴτε φυσικοὺς εἴτε πνευματικούς,
χάρισε ἔτσι τὴν ἀληθινὴ ζωή.)

ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι,
προσκυνήσωμεν ἅγιον, Κύριον,
Ἰησοῦν τὸν μόνον ἀναμάρτητον.

Τὸν Σταυρόν σου Χριστὲ προσκυνοῦμεν
καὶ τὴν ἁγίαν σου Ἀνάστασιν
ὑμνοῦμεν καὶ δοξάζομεν·
σὺ γὰρ εἶ Θεὸς ἡμῶν,
ἐκτὸς σοῦ ἄλλον οὐκ οἴδαμεν,
τὸ ὄνομά σου ὀνομάζομεν.

Δεῦτε πάντες οἱ πιστοί,
προσκυνήσωμεν τὴν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν ἀνάστασιν·
ἰδοὺ γὰρ ἦλθε διὰ τοῦ Σταυροῦ
χαρὰ ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ.

Διὰ παντὸς εὐλογοῦντες τὸν Κύριον,
ὑμνοῦμεν τὴν ἀνάστασιν αὐτοῦ·
Σταυρὸν γὰρ ὑπομείνας δι᾿ ἡμᾶς,
θανάτῳ θάνατον ὤλεσεν.

(Ἀφοῦ εἴδαμε τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ,
ἂς προσκυνήσουμε τὸν ἅγιο καὶ Κύριο,
τὸν Θεάνθρωπο Ἰησοῦ ποὺ εἶναι ὁ μόνος ἀναμάρτητος.
Τὴν Σταυρική Σου θυσία Χριστὲ προσκυνοῦμε
καὶ τὴν ἁγία σου Ἀνάσταση
ὑμνοῦμε καὶ δοξάζουμε·
διότι Ἐσὺ εἶσαι ὁ Θεός μας,
καὶ Θεὸ ἄλλον ἐκτὸς ἀπὸ Ἐσένα δὲν ἀναγνωρίζουμε κανένα,
καὶ μόνο τὸ ὄνομά Σου σημαίνει Θεὸς γιὰ ἑμᾶς.
Ἐλᾶτε ὅλοι οἱ πιστοί,
ἂς προσκυνήσουμε τὴν ἁγία ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ·
ἀφοῦ ἡ ἀνάστασή Του ποὺ ἔγινε μετὰ τὴν Σταυρική Του Θυσία,
ἔφερε μεγάλη χαρὰ ποὺ ἀπλώθηκε σὲ ὅλον τὸν κόσμο.
Παντοτινὰ θὰ εὐλογοῦμε τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου,
καὶ παντοτινὰ θὰ ὑμνοῦμε τὴν ἀνάστασή Του.
Διότι, ἐπειδὴ ὑπέμεινε Πάθη καὶ Σταυρό ἀπὸ ἑμᾶς γιὰ ἑμᾶς,
κατανίκησε κι ἔδιωξε τὸν θάνατο. )

Η προσευχή τελειώνει κάνοντας και πάλι το σταυρό μας και λέγοντας:

Ἀναστὰς ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τοῦ τάφου
καθὼς προεῖπεν,
ἔδωκεν ἡμῖν τὴν αἰώνιον ζωὴν
καὶ μέγα ἔλεος.

(Μὲ τὴν ἀνάσταση Του ἀπὸ τὸν τάφον ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς
ὄπως εἶχε πεῖ πρὶν τὰ ἅγια πάθη Του,
μᾶς χάρισε τὴν ἀληθινὴ αἰώνια ζωή
καὶ τὸ μέγα ἔλεος τοῦ Θεοῦ στὶς ταπεινές μας ὑπάρξεις.)

Η προσευχή στον κήπο.

Έργο του Sebastiano RICCI

_____________________

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για τις προσευχές και τους ύμνους αξιοποιήσαμε το υλικό που δημοσιεύεται σε σχετικούς χώρους του ίντερνετ, όπως για παράδειγμα εδώ:

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/explanatory/prayers_interpretation.htm

Αποτέλεσμα είναι σε κάποια κείμενα να υπάρχει πολυτονικό σύστημα ή σε κάποια άλλα να παρατηρούνται κάποιες ανορθογραφίες... πχ απουσιάζουν τόνοι κλπ

Εις το βουνό ψηλά εκεί είν' εκκλησιά ερημική

Εις το βουνό ψηλά εκεί
είν’ εκκλησιά ερημική·
το σήμαντρό της δεν κτυπά...
―δεν έχει ψάλτη ουδέ παπά!

Ένα κανδήλι θαμπερό,
και ένα πέτρινο σταυρό,
έχει στολίδι μοναχό
το εκκλησάκι το φτωχό.

Αλλ’ ο διαβάτης σαν περνά,
στέκεται και το προσκυνά,
και με ευλάβεια πολλή
τον άσπρο του σταυρό φιλεί.

Επάνω στο σταυρό εκεί
είναι εικόνα μυστική!
Μ’ αίμα την έγραψ’ ο θεός,
και την λατρεύει ο λαός.


ΑΓΓΕΛΟΣ ΒΛΑΧΟΣ «Η μικρά εκκλησιά».

«Τριάκοντα ασμάτια», Νέα Εστία 539 (Χριστούγεννα 1949). 182.

_____________________

• Το εκκλησάκι της εικόνας είναι ο Άγιος Μηνάς, στο Κοκκινολιθάρι Θεσπρωτίας.

Συνέντευξη με τον ιερέα της Αγίας Ελεούσας

VOC016.wav

Συνέντευξη με τον ιερέα της Αγίας Ελεούσας Καλλιθέας, πατέρα Δημήτριο

Εργασία στα πλαίσια του μαθήματος των Θρησκευτικών

Πραγματοποιήθηκε από το μαθητή Μάνο Γ., τον οποίο και συγχαίρουμε!

Η πρώτη μας ομαδική εργασία

Η στενότητα της φετινής αίθουσας και τα μέτρα για τη νέα γρίπη δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για ομαδοσυνεργατική εργασία φέτος... Ούτε καν για τοποθέτηση των θρανίων σε σχήμα Π. Αναγκαστικά εργαζόμαστε με μετωπική διάταξη με αποτέλεσμα το κάθε παιδί να βλέπει τη δασκάλα, τον πίνακα και τις πλάτες των συμμαθητών.

Αυτό το σκόπελο θα φροντίσουμε να υπερκεράσουμε ακολουθώντας άλλες εναλλακτικές μεθόδους, στα πλαίσια όσων προτείνουν τα βιβλία των μαθητών αφενός και στα ενδιαφέροντα που θα αναπτύξουν τα ίδια τα παιδιά.

Αφορμή για τέτοια εργασία μας έδωσε σήμερα το μάθημα των Θρησκευτικών και η δραστηριότητα με τίτλο: "Μικροί δημοσιογράφοι"

Πέντε νεαροί της τάξης συγκρότησαν τη δημοσιογραφική ομάδα και ανέλαβαν να πραγματοποιήσουν τη συνέντευξη που πρότεινε το βιβλίο. Συνέντευξη με τον ιερέα της εκκλησίας μας, τον παπα - Δημήτρη.

Ο παπα - Δημήτρης στο φετινό αγιασμό του σχολείου μας

Ορίστηκε χρόνος δύο εβδομάδων και διευκρινίστηκε πως μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλα τα ενδεδειγμένα για συνεντεύξεις μέσα. Μπλοκάκι σημειώσεων, μαγνητοφωνάκι, φωτογραφική μηχανή, κάμερα.

Βασικό είναι να προετοιμάσουν έξυπνες ερωτήσεις με στόχο να ενημερωθούν από τον ιερέα για τους τρόπους που η εκκλησία της ενορίας μας προσφέρει βοήθεια σε όσους έχουν ανάγκη.

Τα αποτελέσματα της δημοσιογραφικής αποστολής των μικρών δημοσιογράφων θα αναρτηθούν τόσο στην εφημερίδα τοίχου της τάξης μας όσο και στο ιστολόγιό μας.

Ελπίζουμε πως όχι μόνο θα ενημερώσουν όλους μας αλλά και θα αποδείξουν σε όλους πόσες ικανότητες διαθέτουν τα πιτσιρίκια των δέκα ετών.

Δε χρειάζονται συνωμοσίες...

Ένας σύγχρονος συγγραφέας, ο Πάολο Κοέλιο, έγραψε στο βιβλίο του "Ο Αλχημιστής" μια φράση που σύντομα έγινε διάσημη:

Όταν θέλεις κάτι πολύ, όλο το σύμπαν συνωμοτεί για να το αποκτήσεις!

Είτε συμφωνεί κάποιος με τον Κοέλιο είτε διαφωνεί, η αλήθεια είναι πως ο συγγραφέας του Αλχημιστή δε μας είπε κάτι καινούριο. Απλά επανέλαβε μια παλιά αλήθεια και το μόνο νέο στοιχείο ήταν η συνωμοσία του σύμπαντος... Λες και το σύμπαν έχει αυτιά και ακούει τις επιθυμίες του καθενός μας και έπειτα τρέχει να τις εκτελέσει για να μας ευχαριστήσει. Είναι όμως έτσι;

Αρκεί κανείς να σκεφτεί την περίπτωση που δυο άνθρωποι επιθυμούν το αντίθετο. Τι θα κάνει τότε το σύμπαν; Ποιανού το χατίρι θα ικανοποιήσει;

Για να μην αδικούμε όμως τον Πάολο Κοέλιο θα πρέπει να τονίσουμε ότι οι λογοτέχνες έχουν το δικαίωμα να εκφράζονται με τη γλώσσα της ποίησης ώστε μεταφορικά και συμβολικά να αποκαλύπτουν στους ανθρώπους τις μεγάλες αλήθειες, αυτές που ο νους μας δεν είναι εύκολο να προσεγγίσει με τη λογική. Μια τέτοια αλήθεια είναι και η τεράστια δύναμη που κρύβει μέσα του ο κάθε άνθρωπος. Κι αυτή δεν είναι άλλη από τη θέλησή του.

Οι άνθρωποι που διαθέτουν ισχυρή θέληση σπάνια αποτυγχάνουν στη ζωή τους. Ακόμη και αν συναντήσουν τεράστια εμπόδια, με την επιμονή και την υπομονή τους καταφέρνουν να τα ξεπερνούν. Όσο τουλάχιστον είναι δυνατόν...

Τι όμως δίνει αυτή την ακατανίκητη δύναμη στον άνθρωπο; Ποιο είναι το μαγικό κουμπάκι;

Η πίστη. Αυτή και μόνο.

Έχεις πίστη; Μπορείς να έχεις τα πάντα. Ή σχεδόν τα πάντα.

Δεν έχεις πίστη; Δεν έχεις τίποτε.

Η αλήθεια που ο Κοέλιο "αντέγραψε" γράφτηκε αιώνες πριν στις σελίδες του Ευαγγελίου και μάλιστα σε γλώσσα ελληνική:

Η πίστις σου σέσωκέ σε!

Και σημαίνει: Σε έσωσε η πίστη σου.

Φράση που την είπε ο Ιησούς σε ανθρώπους που θεράπευσε από χρόνια προβλήματα για να τους βοηθήσει να καταλάβουν ποια είναι η μεγάλη δύναμη του καθένα μας. Μια δύναμη που ο καθένας μπορεί να αποκτήσει. Δύναμη που κανείς άλλος δεν μπορεί να σου τη στερήσει, εκτός από τον ίδιο σου τον εαυτό.

Πίστη όμως σε τι; Πίστη στον σκοπό σου, πίστη πως μπορείς να τα καταφέρεις, δηλαδή πίστη στον ίδιο τον εαυτό σου. Αλλά και πίστη σε εκείνη την ανώτερη δύναμη που οι άνθρωποι ονομάζουν Θεό. Ιδιαίτερα όταν ο σκοπός μας είναι πολύ δύσκολος και νιώθουμε αδύναμοι να τον επιτύχουμε με τις δικές μας ατομικές δυνάμεις. Αυτή την ανώτερη δύναμη, το Θεό, ο Κοέλιο την ονόμασε Σύμπαν. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για το ίδιο πράγμα, όπως και αν το ονομάζει κανείς...

Προσέξτε όμως, όλα ξεκινούν από τον άνθρωπο και τη δική του επιθυμία, τη δική του θέληση, την πίστη του. Ούτε ο Θεός ούτε και το Σύμπαν θα μας βοηθήσουν αν εμείς δε διαθέτουμε πίστη. Άρα είναι στο χέρι μας να πετύχουμε ή όχι. Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Εκτός αν δεν καταφέρουμε να το πστέψουμε. Βλέπετε πώς ξαναγυρνάμε στο ίδιο; Όλα είναι θέμα πίστης.

Ακόμα και όταν όλα είναι μαύρα; Όταν νιώθουμε να μας έχει περικυκλώσει το σκοτάδι και όλα να πηγαίνουν στραβά;

Ακόμα και τότε! Και πιο πολύ τότε...

Μόνο που σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται πίστη ατσαλένια. Γιατί κανείς δε λέει πως είναι εύκολο σε δύσκολες στιγμές να διατηρεί την πίστη του. Και δυστυχώς η ζωή πολλές φορές μας φέρνει αντιμέτωπους με δυσάρεστες καταστάσεις και προβλήματα που φαντάζουν άλυτα. Μακάρι αλλιώς να ήταν τα πράγματα, αλλά όλοι ξέρουμε πως δεν είναι.

Μια αρρώστια, ένας θάνατος, μια οικονομική καταστροφή, μια αποτυχία στις εξετάσεις πάντα καιροφυλακτούν και απειλούν τον καθένα μας να τον πετάξουν στα τάρταρα. Όπως και το καραβάκι που βγαίνει για ταξίδι, έτσι είναι και η ζωή του καθενός μας. Θα συναντήσει και μπουνάτσες αλλά θα περάσει και τρικυμίες. Εκεί λοιπόν να σε δω, στα δύσκολα. Γιατί στα εύκολα όλοι τα καταφέρνουν. Εξάλλου μια θαλασσινή παροιμία λέει:

Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται!

Και τι κάνει ο κάθε καπετάνιος όταν πέσει σε ... φουρτούνα; Στρέφει το βλέμμα στον ουρανό και παρακαλεί το Θεό και τον άγιο της θάλασσας, τον αη - Νικόλα να τον σώσει; Ε, πάλι θα σας πω μια παροιμία, γεννημένη από την ίδια τη ζωή:

- Αη - Νικόλα, βόηθά με!

- Κούνα κι εσύ τα χέρια σου!

Έτσι λένε πως απαντά ο άγιος Νικόλαος στις ικεσίες των ναυτικών. Πως για να τους βοηθήσει πρέπει να προσπαθήσουν και οι ίδιοι και όχι άπρακτοι να περιμένουν τη σωτηρία εξ ουρανού.

Το ίδιο ακριβώς νόημα είχε και μια αρχαία παροιμία:

Συν Αθηνά και χείρα κίνει!

Παροιμία από τον καιρό που οι άνθρωποι του τόπου μας πίστευαν στους δώδεκα θεούς, ανάμεσα στους οποίους ήταν και η Αθηνά. Και τι λέει η παροιμία αυτή; Να κουνάς και τα δικά σου χέρια, να μην τα περιμένεις όλα από την Αθηνά!

Να λοιπόν γιατί λέμε πως ο Κοέλιο δεν ανακάλυψε κάτι καινούριο, επανέλαβε απλά μια παλιά αλήθεια, γνωστή στους ανθρώπους από τα αρχαία χρόνια. Παρόλα αυτά, συχνά λησμονούμε αυτή τη μεγάλη αλήθεια. Χάνουμε το κουράγιο μας και απελπιζόμαστε και μοιρολαστρικά περιμένουμε να έρθει από μόνη της η λύση στο πρόβλημα...

Είναι οι στιγμές που μας νικάει ο φόβος. Οι στιγμές που χάνεται η πίστη μας.

Τέτοιες στιγμές, που κανένας δε θέλει να ζήσει αλλά και κανένας δεν μπορεί να αποφύγει, ας θυμόμαστε το παρακάτω τραγουδάκι για να βρίσκουμε και πάλι τη δύναμή μας:

Τα Χριστιανόπουλα θα πάμε με φτερά
να πούμε μήνυμα που φέρνει την χαρά.
Μας περιμένει με λαχτάρα όλη η γη
κι εμείς κινήσαμε πρωί με την αυγή.

Τίποτα στον δρόμο δε μας σκιάζει
ούτε η μπόρα ούτε το χαλάζι.
Έχουμε μαζί μας το Χριστό
σύντροφο χαράς πατέρα κι αδελφό.

Εμπρός με μια ψυχή, μας περιμένει η γη

Ο πόνος άπλωσε το πέπλο του παντού
γιατί ξεκίνησε απ' τη χώρα του κακού.
Η γη γονάτισε και δεν αντέχει πια,
το κύμα θέριεψε και σπάσαν τα κουπιά.

Όμως εμείς το φως και τη γαλήνη
θα σκορπίσουμε μέσα στη δίνη,
μέσα στο σκοτάδι όλης της γης
μήνυμα θα φέρουμε μιας θείας χαραυγής.

Εμπρός με μια ψυχή, μας περιμένει η γη.

Ναι, καμία συνωμοσία δε χρειάζεται. Μόνο πίστη! Και δύναμη να ελπίζουμε πως θα τα καταφέρουμε. Αρκεί να προσπαθήσουμε!

Ας φροντίζουμε λοιπόν αυτό το μικρό λουλουδάκι μέσα στην ψυχή μας. Το λουλουδάκι της πίστης. Γιατί δεν ξέρουμε πότε θα το χρειαστούμε. Μην περιμένουμε δηλαδή πρώτα την αναποδιά για να αναζητήσουμε την πίστη. Σε ψυχή που υποφέρει δε φυτρώνει πίστη, όπως δε φυτρώνει το λουλούδι στη βαρυχειμωνιά.

Νωρίς νωρίς να το φυτέψουμε. Και να το φροντίζουμε συνέχεια. Ώστε όταν μας χτυπήσει το κακό την πόρτα, να έχει θεριέψει, να έχει βγάλει κλώνους και φυλλώματα. Τόσα που να μην αφήσουν να τρυπώσει στην ψυχή μας ο φόβος και η απελπισία.

Μόνο μια τέτοια ψυχή, περιβόλι ολάνθιστο με πίστη, δεν κινδυνεύει να χαθεί ακόμη και όταν βρεθεί απέναντι στο χειρότερο. Ακόμη και τότε βρίσκει τη δύναμη να φωνάξει:

Ο ΤΟΛΜΩΝ ΝΙΚΑ!

Κι ο ποιητής από τα βάθη του χρόνου ας του ψιθυρίζει:

Θέλει αρετή και τόλμη

η ελευθερία...

____________

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Γράφτηκε με αφορμή τη σημερινή ενότητα των Θρησκευτικών: "Πού οδηγεί ο δρόμος"